Dosya Haber

KENDİ ÇİFTLİĞİNDE “EL OĞLUNA” MARABA OLAN ÜLKE: TÜRKİYE

 

Son dönemin AKP iktidarı tarafından adeta dillere pelesenk edilen, en çok kullanılan tabiri hiç kuşkusuz “YERLİ ve MİLLİ” tanımlaması…

Ama özellikle ekonomi alanında AKP iktidarının damga vurduğu son 15 yılda veriler hiç de öyle “yerli ve milli gelişmelerin yaşanmadığını” bize gösteriyor…

İşte 8sutunamanset.com Ekonomi Müdürü ve basın camiasının ekonomi alanındaki en tecrübeli isimlerinden Naki Bakır’ın siz 8sutunamanset.com okurları için özel olarak hazırladığı “KENDİ ÇİFTLİĞİNDE “EL OĞLUNA” MARABA OLAN ÜLKE:TÜRKİYE” başlıklı dosya haberi…

Naki Bakır 15 senede yabancıların “YERLİ ve MİLLİ” (!) ekonominin içini nasıl boşalttığını rakam rakam,tabloları ile birlikte sizler için yazdı…

Naki BAKIR

  • AKP döneminde yabancılar,iyi kazandı.
  • 15 yılda Türkiye, dış borçlar için 89 milyar dolar faiz ödedi.
  • Yabancıların Türkiye’deki doğrudan ve sıcak para yatırımları, adeta para bastı.
  • Yabancı yatırımcılar, 15 yılda doğrudan yatırımlarından 36,4 milyar; Borsa ve tahvil-bono yatırımlarından ise 55,1 milyar dolarlık kar transferi yaptı.
  • Önceki 15 yıllık döneme göre kar transferi doğrudan yatırımlarda yaklaşık 10 kat, portföy yatırımlarında 3,5 kat arttı.
  • Türkiye’nin yurt dışındaki birimlerinde çalışan yabancı uyruklu personele 15 yılda 6,2 milyar dolar ödendi.
  • Doğrudan yatırım, sıcak para ve kredi-borç olarak toplam 687,7 milyar dolar kaynak girişi ve 187 milyar dolarlık kar transferi yaşanan 15 yılın sonunda, 2017 itibariyle yabancıların Türkiye’de 681,3 milyar dolarlık bir varlık ve alacağı bulunuyor.
  • Türkiye’nin döviz varlık-yükümlülük dengesi alarm veriyor!
  • 2002-2017 döneminde Türkiye’nin dış yükümlülüklerindeki aşırı büyüme sonucu net uluslararası yatırım pozisyon açığı 4,3 kat büyüyerek 85,5 milyar dolardan 453,3 milyar dolara çıktı.
  • Türkiye’deki yabancı varlık ve alacakları (Türkiye’nin dış yükümlülükleri) milli gelirin yaklaşık yüzde 80’ine, Türklerin dış varlıklarının düşülmesiyle bulunan uluslararası net yatırım pozisyonu açığı da yüzde 53’üne ulaştı.

AKP döneminde yüksek miktarlarda yabancı sermaye çeken Türkiye ekonomisi, uluslararası yatırımcılar, finans kurumları ve sıcak para fonlarına sağladığı rekor düzeylerdeki faiz, kar ve rantlarla adeta dışarıya çalıştı.

Yabancı yatırımcılar, 15 yılda Türkiye’den elde ettikleri rekor düzeydeki faiz, kar ve diğer gelirlerden ülkelerine toplam 187 milyar dolarlık transfer gerçekleştirdi. 2002-2017 döneminde Türkiye, uluslararası sermaye açısından gelişen ekonomiler içinde en karlı ve cazip yatırım alanlarından birini oluşturdu. Bir yandan aşırı borçlanma nedeniyle Türkiye’nin dış finans kurumlarına yükümlülükleri ve faiz yükü çığ gibi büyürken, diğer yandan Türkiye parayla para kazanma esasına göre çalışan sıcak para fonları için ciddi bir kazanç kapısı haline geldi. Bu dönemde Türkiye’de rekor karlar ve faiz geliri elde eden yabancılar, transfer ettikleri bu kaynaklarla, kendi ülkelerinin istihdam ve katma değerine katkı yaptılar.

Başka deyişle Mehmetlere iş, aş yaratması gereken kaynaklar, Conilerin, Hansların refah artışına katkı yaptı. Bu süreçte yabancıların Türkiye’deki varlık ve alacakları; başka deyişle Türkiye’nin dış yükümlülükleri ve uluslararası yatırım açığında patlama yaşandı.

15 yıllık dönemlere göre yabancılara aktarılan kaynak (Milyon $)

  1988-2002 2003-2017 Değ. (%)
DIŞ BORÇ FAİZ ÖDEMESİ 56.113 88.887 58,4
DOĞRUDAN YATIRIMLARDAN KAR TRANSFERİ 3.383 36.448 977,4
PORTFÖY YATIRIMLARINDAN KAR TRANSFERİ 12.189 55.107 352,1
YABANCILARA ÜCRET ÖDEMELERİ 0 6232
TOPLAM 71.685 186.674 160,4

 

15 yılda 89 milyar dolar dış borç faizi ödendi

Merkez Bankası ödemeler dengesi veri setinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre, 2003 başı ile 2017 sonu arasındaki 15 yıllık dönemde; yabancıların Türkiye’ye açmış oldukları kredilere ödenen toplam faiz 88 milyar 887 milyon dolara ulaştı.

AKP’den önceki 15 yılda toplam 56 milyar 113 milyon dolar olan faiz ödemeleri, son 15 yılda yüzde 58 arttı.

Dış borç faiz ödemelerinin 2002’de 4 milyar 544 milyon dolar olan yıllık tutarı, 2007’de 7,5 milyar dolara, küresel kriz yılı olan 2008’de ise 8 milyar dolarla tarihindeki en yüksek düzeyine ulaştı. Dış borç faiz ödemelerinin 2010-2016 döneminde 5,5 milyar dolar dolayında seyreden yıllık tutarı, 2017 yılında yeniden büyüyerek 6 milyar doların üzerine çıktı.

Doğrudan yatırımlardan 36 milyar dolarlık kar transferi

Son 15 yılda özelleştirmeler kapsamında birçok kuruluşu satın alan, Türkiye’de şirket evlilikleri gerçekleştiren yabancılar, bu doğrudan yatırımlarından rekor karlar elde ederek ülkelerine transfer ettiler.

Yabancıların önceki 15 yılda sadece 3 milyar 383 milyon dolar olan doğrudan yatırımlardaki kar transferlerinin toplamı, son 15 yılda yaklaşık 10 kat (yüzde 977,4) büyüyerek 36 milyar 448 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Yabancıların Türkiye’deki doğrudan yatırımlarından yaptıkları kar transferlerinin 2003 yılında 643 milyon dolar olan tutarı, 2004 yılında 1 milyar doları, 2007 yılında 2 milyar doları aştı. Söz konusu transferler, küresel kriz yılları olan 2008’de 2 milyar 957 milyon ve 2009’da bile 2 milyar 933 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2010 yılında 2 milyar 871 milyon; 2011’de 2 milyar 937 milyon, 2012’de 2 milyar 657 milyon dolar olan yabancıların Türkiye’deki doğrudan yatırımlarından yaptıkları kar transferi, 2013 yılında 3 milyar 682 milyon dolarla tarihi rekorunu kırdı. Yabancılar, bu kapsamda 2014’te 2 milyar 350 milyon, 2015’te 3 milyar 552 milyon, 2016’da 3 milyar 113 milyon, 2017’de 3 milyar 264 milyon dolarlık kar transferi gerçekleştirdi.

Sıcak paracılar 55 milyar dolar karı ülkesine götürdü

Son 15 yıllık dönemde; sıcak para olarak adlandırılan kısa vadeli spekülatif yabancı sermayenin portföy yatırımlarından kazanıp yurt dışına aktardığı tutar ise 55 milyar 107 milyon dolara ulaştı.

Buna göre sıcak paranın portföy yatırımlarından elde ederek yurt dışına yaptığı kar transferi, doğrudan yatırımlardaki tutarı ikiye katladı. Başka deyişle, parayla para kazanmak için getirdikleri sermaye ile Borsa ve tahvil, bono gibi borçlanma senetlerine yatırım yapan yabancılar, Türkiye’de katma değer ve istihdam yaratan ve cari açığın finansmanı açısından büyük önem taşıyan doğrudan yatırımları gerçekleştiren yabancı girişimcilere göre çok daha fazla kazanıp ülkesine transfer etti. Bu da yabancılar açısından Türkiye’ye sıcak para getirmenin, doğrudan yatırıma göre daha cazip olduğunu gösteriyor.

Sıcak para fonları, önceki 15 yılda Türkiye’den toplam 12 milyar 189 milyon dolarlık kar transferi yapmıştı. Buna göre son 15 yılda sıcak paracıların Türkiye’de kazanıp ülkelerine yaptıkları kar transferleri yüzde 352 büyüdü.

Sıcak paracıların 2003 yılında 2 milyar 616 milyon dolar olan kar transferleri 2005’te 3 milyar doları, 2014’te 4 milyar doları aştı ve 2017 yılında 5 milyar 263 milyon dolarla tüm zamanların en yüksek düzeyine ulaştı.

Bu arada; Türkiye’nin yurt dışındaki elçilik, konsolosluk ve diğer birimlerinde görev yapan yabancı uyruklu personele de 15 yılda toplam 6 milyar 232 milyon dolar ücret ödemesi gerçekleşti.

Böylece; dış borç faiz ödemeleri, doğrudan yatırımlar ve portföy yatırımlarından kar transferleri ve yabancı uyruklulara ödenen ücretlerle birlikte 15 yılda Türkiye’den yurt dışına toplam kaynak transferi 186 milyar 674 milyon dolara ulaştı. Bu tutar önceki 15 yıllık dönemde büyük bölümü dış borç faizi olmak üzere 71 milyar 685 milyon dolar olmuştu. Buna göre Türkiye ekonomisinden yurt dışına toplam kaynak transferi AKP döneminde yüzde 160,4 oranında bir artış gösterdi.

Yabancıların AKP dönemindeki kar transferi

  DIŞ BORÇ

FAİZ ÖDEMESİ

DOĞRUDAN

YATIRIMLARDAN

TRANSFER

PORTFÖY

YATIRIMLARINDAN

TRANSFER

ÜCRET

ÖDEMELERİ (*)

TOPLAM
1988-2002 56.113 3.383 12.189 0 71.685
2003 4.544 643 2.616 0 7.803
2004 4.312 1.043 2.905 0 8.260
2005 5.010 1.051 3.326 108 9.495
2006 6.321 1.182 3.463 124 11.090
2007 7.477 2.213 3.735 124 13.549
2008 8.666 2.957 3.523 126 15.272
2009 7.406 2.933 2.994 157 13.490
2010 5.502 2.871 3.149 190 11.712
2011 5.287 2.937 3.382 268 11.874
2012 5.817 2.657 3.472 404 12.350
2013 5.769 3.682 3.769 689 13.909
2014 5.628 2.350 4.320 815 13.113
2015 5.160 3.552 4.560 850 14.122
2016 5.620 3.113 4.630 1.129 14.492
2017 6.368 3.264 5.263 1.248 16.143
2003-2017 88.887 36.448 55.107 6.232 186.674

*: Türkiye’nin yurt dışındaki birimlerinde görev yapan yabancı uyruklu personele…

 

Yabancı sermaye AKP’yi pek sevdi

AKP iktidarında gerçekleştirilen 60 milyar doların üzerindeki özelleştirmelerle, Cumhuriyetin birikimi olan ekonomik birimlerin neredeyse tümü elden çıkarılırken, halk borçla tüketime özendirildi.

Türkiye, başta tarımda olmak üzere hızla üretim ekonomisinden uzaklaşarak bir tüketim toplumuna dönüştü.

Hane halkları, bankalar ve reel sektör ve toplamda Türkiye’nin iç ve dış borçlarının rekor hızla büyüdüğü bu sürecin sonunda Türkiye, “yüksek borçluluk-aşırı dış kaynağa bağımlılık” kıskacında bir ekonomi haline geldi.

AB ile müzakere sürecinin başladığı 2005’ten itibaren ve büyük özelleştirme programlarının başlatılmasıyla doğrudan yabancı sermaye girişlerinde ciddi hareketlenme başlarken, o dönem izlenen “düşük kur-yüksek faiz” politikası nedeniyle dolar bazında dünyada en yüksek getiriyi sağlayan sıcak para yatırımlarında da patlama yaşandı.

Özellikle 2006 ve 2007 yıllarında 17-18 milyar dolarlık rekor düzeylere ulaşan, küresel krizin etkisiyle 2009’da 6 milyar dolar dolayına gerilemekle birlikte izleyen yıllarda yüksek tutarlarla devam eden doğrudan yatırım girişleri, özelleştirme portföyünün boşalmasının da etkisiyle son yıllarda azaldı.

Siyasi alanda yaşanan radikal değişimlerle ortaya çıkan “demokrasi ve hukuk açığı” algısı, dış politikada gerilim, içte ve dışta kavga siyasetinin etkili olduğu son iki yıl ise doğrudan yatırımlarda 15 yılın en kötü dönemi yaşandı.

Sıcak para yatırımları ise 2003’teki 3 milyar 851 milyon dolarlık düzeyinden, yıllara göre iniş çıkışlı bir seyre rağmen 2012’de büyük bölümü tahvil-bonoya olmak üzere toplam 38 milyar 312 milyon dolara ulaşarak, tarihi zirveyi gördü. Son yıllarda bozulan siyasi görünüme rağmen, portföy yatırımı girişleri 2017 yılında da 24 milyar 64 milyon dolarla ikinci en yüksek düzeyi kaydetti.

Son 15 yılda Türkiye’ye gelen yabancı para

  DOĞRUDAN YATIRIM

GİRİŞLERİ

PORTFÖY YATIRIMI

(SICAK PARA)

GİRİŞİ

DİĞER

YATIRIMLAR

(**)

TOPLAM DIŞ

SERMAYE

GİRİŞİ

SERMAYE G.MENKUL DİĞER (*) TOPLAM Borsa Tahvil-bono Toplam
1988-2002 13.634 516 14.150 2.860 13.419 16.279 25.875 56.304
2003 688 998 16 1.702 905 2.946 3.851 4.461 10.014
2004 1.092 1.343 350 2.785 1.427 7.984 9.411 14.657 26.853
2005 8.134 1.841 56 10.031 5.669 9.001 14.670 20.834 45.535
2006 16.982 2.922 281 20.185 1.939 9.463 11.402 29.492 61.079
2007 18.394 2.926 727 22.047 5.138 -2.358 2.780 33.482 58.309
2008 14.713 2.937 2.201 19.851 716 -4.486 -3.770 34.529 50.610
2009 6.184 1.782 619 8.585 2.827 111 2.938 -8.343 3.180
2010 6.221 2.494 384 9.099 3.468 16.149 19.617 29.379 58.095
2011 14.145 2.013 24 16.182 -985 20.501 19.516 19.933 55.631
2012 10.128 2.636 980 13.744 6.276 32.096 38.372 22.559 74.675
2013 9.936 3.049 578 13.563 842 20.577 21.419 37.195 72.177
2014 8.371 4.321 427 13.119 2.559 18.357 20.916 17.572 51.607
2015 11.713 4.156 2.133 18.002 -2.395 -7.163 -9.558 28.316 36.760
2016 6.913 3.890 2.540 13.343 823 6.988 7.811 12.606 33.760
2017 5.568 4.643 619 10.830 3.192 20.872 24.064 14.517 49.411
2003-2017 139.182 41.951 11.935 193.068 32.401 151.038 183.439 311.189 687.696

*: Yurtdışında yerleşik grup şirketlerinin Türkiye’de yerleşik doğrudan yatırım şirketine verdiği kredi.

**: Yabancıların Türk bankalarındaki mevduatları ile Türkiye’ye açtıkları krediler.

 

Dış kaynak girişinde 11 katlık artış…

Türkiye’ye yatırım yapmanın yabancılar açısından son derece karlı olduğu son 15 yılda doğrudan yatırım, sıcak para ve borç olarak giren dış kaynak hacminde 11 katla rekor bir artış yaşandı. Bu sürede Türkiye ekonomisine giren toplam yabancı kaynağı 687,7 milyar dolara ulaştı.

Bu kapsamda;

  • Dış finans kurumlarının 15 yılda kullandırdığı krediler-verdikleri borçlar ile yurt dışı yerleşiklerin Türk bankalarında açmak için getirdiği para 311,2 milyar doları buldu.
  • Yabancılar bu dönemde, büyük bölümü özelleştirilen kuruluşları satın alma ve şirket evlilikleri yoluyla olmak üzere 193 milyar dolarlık doğrudan yatırım yaptılar. Bunun; 139 milyar doları doğrudan yatırım sermayesi olarak geldi. Anılan dönemde yabancılar Türkiye’de toplam 42 milyar dolarlık gayrimenkul aldılar. Yurt dışı merkezli şirketler, Türkiye’deki şube ve iştiraklerine toplam 11 milyar 935 milyon dolarlık kredi kullandırdı.
  • 15 yıllık dönemde yabancı fonlar, Borsa’ya ve tahvil, bonoya olmak üzere portföy yatırımı için de 183,4 milyar dolarlık para getirdiler. Bunun 32 milyar 401 milyon doları Borsa’ya, 151 milyar 38 milyon dolarla büyük bölümü ise tahvil, bono gibi borçlanma senetlerine yatırım için geldi.

Tüketim ekonomisi el parasıyla döndü, açık büyüdü

Bu gelişmelerle son 15 yılda 687,7 milyar dolara ulaşan Türkiye ekonomisine giren toplam yabancı kaynak tutarı, önceki 15 yıllık dönemde sadece 56 milyar 304 milyon dolar olmuştu.

Tüketim ekonomisinin çarklarının borçla ve “el parası” ile dönmesini sağlayan bu girişler, 15’er yıllık dönemlerin karşılaştırmasına göre tam 11,2 kat (yüzde 1.121,4) artış kaydetti. Bu kapsamda doğrudan yatırım girişleri 12,6 kat, portföy yatırımları 10,3 kat, açılan kredilerin büyük bölümünü oluşturduğu “diğer yatırımlar” kalemi de 11 kat büyüdü.

15 yıllık dönemlere göre Türkiye’ye dış kaynak girişi (Milyon $)

  1988-2002 2003-2017 Değ.(%)
DOĞRUDAN YATIRIMLAR 14.150 193.068 1.264,4
SERMAYE GİRİŞİ 13.634 139.182 920,8
GAYRİMENKUL ALIMI 0 41.951 2.213,0
DİĞER (*) 516 11.935
PORTFÖY YATIRIMI (SICAK PARA) GİRİŞİ 16.279 183.439 1.026,8
Borsa 2.860 32.401 1.032,9
Tahvil-bono 13.419 151.038 1.025,6
DİĞER YATIRIMLAR(**) 25.875 311.189 1.102,7
TOPLAM 56.304 687.696 1.121,4

*: Yurtdışında yerleşik grup şirketlerinin Türkiye’de yerleşik doğrudan yatırım şirketine verdiği kredi.

**: Yabancıların Türk bankalarındaki mevduatları ile Türkiye’ye açtıkları krediler.

Türkiye’nin 5 katına çıkan uluslararası açığı alarm veriyor!..

Son 15 yılda Türkiye’ye 688 milyar dolar kaynak getiren ve burada kazandığı 187 milyar doları ülkelerine transfer eden yabancılar, 2017 sonu itibariyle Türkiye’de 681,3 milyar dolarlık bir varlık ve alacağa sahip durumda…

Bu kapsamda, 2017 sonu itibariyle;

  • Yabancıların Merkez Bankası, bankalar, hükümet ve özel sektöre açtığı kredilerden ve mevduatlarından dolayı toplam alacağı 277 milyar dolar,
  • Uluslararası yatırımcıların Türkiye’deki doğrudan yatırımlarının hacmi 180 milyar 258 milyon dolar,
  • Sıcak paracıların portföylerinin büyüklüğü de 51 milyar 984 milyon doları Borsa’da hisse senedi ve 125 milyar 297 milyon doları tahvil, bono gibi borçlanma senetlerinde olmak üzere toplam 177 milyar 281 milyon dolar düzeyinde bulunuyor.

Döviz yükümlülükleri artışta döviz varlıklarına fark attı

Türkiye’deki yabancı varlık ve alacağı 2002 yılında 147,8 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu. Buna göre Türkiye’nin toplam dış yükümlülüğünü ifade eden söz konusu hacim, 15 yılda yüzde 361 oranında bir büyüme kaydetti.

Yabancıların Türkiye’deki varlıkları ve Türk devleti ve özel sektöründen alacaklarının, başka deyişle Türkiye’nin uluslararası yükümlülüklerinin 2017 sonu itibariyle 681 milyar 281 milyon dolarlık hacmine karşılık, Türkler’in yurt dışındaki (döviz) varlıkları ve yabancılardan alacaklarının toplam hacmi ise yaklaşık 228 milyar dolar. Yurt dışındaki Türk varlık ve alacaklarında 15 yıldaki büyüme ise yüzde 266 oldu.

Buna göre Türkiye’nin 2017 sonu itibariyle 453 milyar 305 milyon dolarlık bir “uluslararası yatırım pozisyon açığı” bulunuyor. 2002-2017 döneminde; Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyon açığı yüzde 430 oranında büyüdü.

Açık milli gelirin yüzde 53’üne ulaştı

2002 yılında; yabancıların Türkiye’deki varlık ve alacakları 230 milyar dolar olan milli gelirin yüzde 64,3’ünü, Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyon açığı da yüzde 37,2’sini oluşturuyordu.

2017 yılı gayri safi yurt içi hasılasının 852,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleştiği tahmin ediliyor. Buna göre 2017 sonu itibariyle Türkiye’deki yabancı varlık ve alacakları (Türkiye’nin dış yükümlülükleri) milli gelirin yaklaşık yüzde 80’ine, Türklerin dış varlıklarının düşülmesiyle bulunan uluslararası net yatırım pozisyonu açığı da yüzde 53’üne ulaşmış olacak.

TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI YATIRIM AÇIĞI (Milyar dolar)

  2002 2017 Değ. (%)
YABANCILARIN TÜRKİYE’DEKİ VARLIK VE ALACAKLARI 147.788 681.281 361,0
DOĞRUDAN YATIRIMLARI 18.811 180.258 858,3
PORTFÖY YATIRIMLARI (SICAK PARA) 23.883 177.281 642,3
-Hisse senetleri 3.450 51.984 1.406,8
Bankalara ait 0 14.026
Diğer Sektörlere ait 0 37.958
-Borç senetleri (Tahvil, bono) 20.433 125.297 513,2
Bankalar 521 38.406 7.271,6
Genel Hükümet (DİBS) 19.912 75.287 278,1
Diğer Sektörler 0 11.604
DİĞER YATIRIMLAR 105.094 323.742 208,0
-Efektif ve mevduatları 17.061 50.134 193,9
Merkez Bankası’ndaki 13.912 657 -95,3
Bankalardaki 3.149 49.477 1.471,2
-Açtıkları krediler 80.673 227.003 181,4
Merkez Bankası’na 8.091 0 -100,0
Bankalara 6.723 92.502 1.275,9
Hükümete 35.780 25.398 -29,0
Özel sektöre 30.079 109.103 262,7
-Ticari Krediler (Reel sektöre) 7.360 45.240 514,7
-SDR Tahsisatları 0 1.365
TÜRKLERİN YURT DIŞI VARLIK VE ALACAKLARI 62.270 227.976 266,1
ULUSLARARASI YATIRIM POZİSYONU (NET) -85.518 -453.305 430,1
BU ALANA REKLAM VEREBİLİRSİNİZ!
Yorum İçin Tıklayın

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Popüler Haberler

BU ALANA REKLAM VEREBİLİRSİNİZ!

8 SÜTÜNA MANŞET //

8 Sütuna Manşet, haber akış sistemleri, internet siteleri, sosyal medya hesapları, dergi yayınları, youtube yayını ve multimedya basın merkezleri gibi ürünlerle hizmet veren modern bir haber ajansıdır.

Dünya ve Türkiye ekonomisinden haberler yapan ajans, ulusal seyirci odaklı.

Türkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberler, köşe yazıları, spordan siyasete, seyahate bütün konuların tek adresi 8sutunamanset.com; 8Sutunamanset haber içerikleri kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, Kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.

Yukar覺